Duurzaam Beton Eigen Verklaring

V: Waarom moet de Eigen Verklaring ingevuld worden?
A: De opdrachtgever wil op voorhand zekerheid dat aan de eisen kan worden voldaan en eveneens geregeld hebben dat er controle kan plaats vinden op de resultaten.

V: Wie vult de Eigen Verklaring in?
A: De leverancier van het nieuwe beton en de verwerker van het betonpuin.

V: Wanneer moet de Eigen Verklaring ingevuld worden?
A: Voordat met het werk wordt gestart moet de Eigen Verklaring verstrekt worden aan de opdrachtgever (stoppunt).

V: Welk certificaat van de BRL 2506 wordt gevraagd?
A: De BRL 2506 Recyclinggranulaat voor toepassing als toeslagmateriaal in beton.

LCA en MKI waarde

V: Wat is een LCA?
A: Levenscyclusanalyse (LCA), ook wel ketenonderzoek, is één van de meest uitgebreide technieken om milieu-impacts van de maatschappij in kaart te brengen. Met een levenscyclusanalyse worden de milieu-impacts van activiteiten, producten en bedrijven berekend. Hierbij wordt verder gekeken dan alleen de hoeveelheid materialen en grondstoffen die gebruikt worden, want ook juist de uitstoot die geassocieerd is met dit gebruik wordt in kaart gebracht. Daarnaast wordt niet alleen de gebruiksfase onderzocht, maar wordt de gehele ‘levenscyclus’ van activiteiten, producten en bedrijven in acht genomen.

Tijdens een LCA studie wordt ook verder gekeken dan de impact van CO2. Impact op het milieu is immers niet gelimiteerd tot klimaatverandering alleen. Zo wordt er onder andere ook berekend wat de bijdrage aan verzuring (oorzaak van zure regen), vermesting (oorzaak van ongewilde algengroei in sloten en meren), ozondepletie (oorzaak van het gat in de ozonlaag) en andere impact categorieën is, welke allemaal behoren tot de totale impact van een activiteit, product of bedrijf.

V: Voor welke levensfasen wordt de milieu-impact van het product bepaald?
A: De levenscyclus begint al bij het ontginnen van grondstoffen en loopt helemaal door via gebruik en afvalverwerking (cradle-to-grave). Tijdens een LCA onderzoek is het mogelijk om deze gehele levenscyclus te onderzoeken, of alleen de eerste stappen van ontginning, productie, transport en constructie (cradle-to-gate).
Alle stappen die gedurende deze levenscyclus worden doorlopen zijn geassocieerd met uitstoot en milieu-impact. Wanneer deze worden opgeteld wordt de echte milieu-impact van een activiteit, product of bedrijf over diens gehele levenscyclus zichtbaar. Dit biedt inzicht in de oorsprong van deze impacts, geeft aan waar investeringen het meest effectief kunnen zijn, verbetert de concurrentiepositie en maakt bovendien vergelijkingen mogelijk. Daarnaast voorkomt deze levenscyclusaanpak ook dat grote impacts die ‘verborgen’ zijn in de keten over het hoofd gezien worden.

A: Wat is de MKI-waarde van een product?
V: Om de grote hoeveelheid aan milieu-impact categorieën onder te brengen in één indicator wordt in Nederland de Milieu Kosten Indicator gebruikt. Met deze indicator worden de verschillende milieu-impacts tegen elkaar opgewogen en vertaald naar één cijfer die de maatschappelijke kosten voor deze impacts weergeeft (in euro’s). Dit zijn de kosten die gemaakt zouden moeten worden als de negatieve milieu-impact van het product moeten worden vermeden met daarvoor reguliere oplossingen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de kosten van dijkverhoging vanwege klimaatverandering, de kosten van mislukte oogsten vanwege zure regen of de kosten van algenverwijdering uit meren door vermesting. Hoe lager de MKI-waarde, hoe lager de milieu-impact.

V: Hoe kan de MKI-waarde berekend worden?
A: De MKI-waarde wordt berekend met omrekenfactoren per milieu-impact in LCA-software. Netwerk Betonketen heeft de webbased LCA-software EcoChain ter beschikking gesteld aan de betonindustrie. Hiermee kan (gratis) een MKI-waarde worden opgesteld.

V: Welke categorieën productinformatie worden onderscheiden in de NMD?
A: Categorie 1: merkgebonden data, getoetst door een onafhankelijke, gekwalificeerde derde partij volgens het SBK Toetsingsprotocol waarvan de onderliggende data niet openbaar is en de milieuprofielen toegankelijk zijn via de verschillende instrumenten.
Categorie 2: merkongebonden data (merkloos), getoetst door een onafhankelijke, gekwalificeerde derde partij volgens het SBK Toetsingsprotocol, met vermelding van representativiteit (representatief voor bijvoorbeeld de Nederlandse markt) waarvan de onderliggende data niet openbaar is en de milieuprofielen toegankelijk zijn via de verschillende instrumenten.
Categorie 3: merkongebonden data (merkloos), niet getoetst volgens het SBK Toetsingsprotocol waarvan de onderliggende data (opbouw product-/itemkaart en basisprofielen) openbaar is via www.milieudatabase.nl.

De categorie 1 en 2 basisprofielen en productkaarten/itemkaarten die als input dienen voor de nationale milieudatabase worden aangeleverd door producenten en branches van bouwproducten. Deze blijven ook eigenaar van de milieuprofielen.
Categorie 3 data zijn een vangconstructie om toch bij gebrek aan categorie 1 en 2 data van een bouwproduct, toch in de NMD te beschikken over milieuprofielen. Op de categorie 3 milieuprofielen is een toeslagfactor van toepassing, omdat uit ervaring blijkt dat ongetoetste milieuprofielen vaak een te lage milieubelasting aangeven, omdat de inventarisatiegegevens minder volledig zijn. Deze toeslagfactor wordt door de beheerder van de nationale milieudatabase, SBK, vastgesteld en wordt in de instrumenten via de rekenregels doorgevoerd.

V: Wat is EcoChain?
A: EcoChain is een gebruiksvriendelijke LCA applicatie die het voor bedrijven mogelijk maakt om hun eigen LCA studies uit te voeren en MKI waarden te berekenen. De applicatie faciliteert grootschalige LCA-berekeningen van potentieel honderden producten tegelijkertijd, en kan deze door de unieke top-down benadering in één keer allemaal doorrekenen in de tijd die het normaal zou kosten om een enkel product door te rekenen. Het berekenen van impacts gebeurt, nadat de benodigde data is ingevoerd, met een druk op de knop, waarna de LCA-resultaten in verschillende weergaven in te zien zijn op zowel bedrijfs- proces- als productniveau. Bovendien integreert EcoChain LCA met de functionaliteit van Environmental Management Software (EMS), waardoor diepgaand inzicht in zowel de milieu-impacts als de bedrijfsvoering mogelijk is.

Binnen de applicatie hebben gebruikers daarnaast altijd toegang tot een grote hoeveelheid LCA databases, waaronder de Nationale Milieudatabase, de European Life Cycle Database en in de betaalde versie Ecoinvent. Binnen deze databases zijn producten van andere gebruikers ook zichtbaar, indien zij dat wensen, waardoor real-time vergelijkingen van bestaande leveranciers binnen de productketen mogelijk zijn. De applicatie fungeert zodanig ook als marktplaats voor duurzame producten en maakt het mogelijk dat relevante leveranciers ook hun data invoeren.

V: Waneer is een LCA-verklaring geverifieerd?
A: De LCA studie moet conform de SBK Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken (Nederland) of EN 15804 (Europees) worden uitgevoerd. De bevindingen worden in een LCA rapportage samengevat en tezamen met een volledig dossier aangeboden aan een erkende verificateur.
Na goedkeuring kan de LCA worden aangeboden aan de Stichting Bouwkwaliteit (SBK) om zodoende toegevoegd te worden aan de Nationale Milieudatabase (NMD) om beschikbaar te worden gesteld voor LCA uitvoerders en of de verschillende rekeninstrumenten, zoals Dubocalc.

V: Wanneer ben je een Erkende LCA-deskundige?
A: Een LCA-deskundige wordt erkend door SBK als onafhankelijke, gekwalificeerde derde partij voor het toetsen van (door derden uitgevoerde) LCA´s waneer deze voldoende gekwalificeerd is om LCA´s te toetsen ten behoeve van de NMD.

V: Hoeveel gewaarmerkte LCA-verklaringen met een MKI-waarde worden opgevraagd?
A: Voor een nader te bepalen aantal producten uit alle betonnen onderdelen van het project moet daadwerkelijk een gewaarmerkte LCA-verklaring opgevraagd worden bij de betonleverancier. Afhankelijk van de omvang van het project c.q. het aantal beton(mortel)producten wordt in overleg met de opdrachtgever bepaald, hoeveel gewaarmerkte LCA verklaringen aangeleverd moeten worden o.b.v. belangrijkheid, redelijkheid, werkbaarheid en kosten.

V: Is alleen de opgegeven MKI-waarde een bindende contracteis na gunning van het project en niet de onderbouwing hiervan?
A: Na gunning is de toegezegde MKI-waarde een contracteis. Tijdens de realisatie zal de opdrachtnemer voor enkele aangewezen producten moeten aantonen met een geverifieerde LCA dat hij voldoet aan de MKI-waarde die bij inschrijving is beloofd.

V: Hoe moet de opdrachtnemer na de gunning van het project aantonen dat hij voldoet aan de toegezegde MKI-waarde en hoe wordt dit door de opdrachtgever gecontroleerd?
A: Na gunning moet de opdrachtnemer aantonen dat het toegepaste product voldoet aan de MKI-waarde die bij inschrijving is toegezegd. De opdrachtgever, of een door de opdrachgever aangwezen partij, toetst of voldaan wordt aan de toegezegde MKI-waarde. Voor een aantal aangewezen producten moet een geverifieerde LCA-verklaring overlegd worden.

V: Hoe hoog is de sanctie wanneer de toegezegde MKI-waarde niet gerealiseerd wordt?
A: Bekijk voor de invulling van de sanctie door de opdrachtgever de aanbestedingsdocumenten. Bij een EMVI is de sanctie vaak 1,5 keer het financieel verschil (genoten fictieve voordeel) tussen de beloofde (bij inschrijving) en de gerealiseerde MKI-waarde.

V: Bij welke instantie kan ik terecht om een product aan de Nationale Milieudatabase toe te voegen?
A: Dit wordt geregeld door de Stichting Bouwkwaliteit (SBK). Samen met de bouwsector en de verschillende branches streeft zij naar een kwalitatief hoogstaande en complete database. Nieuwe items kunnen bij de SBK worden aangeleverd via de online procedure. Zodra nieuwe data zijn goedgekeurd en opgenomen in de SBK GWW-database zal de data worden opgenomen in de instrumenten waarmee LCA’s worden berekend.








Secretariaat: De Kok & Partners | Postbus 33 | 3950 AA Maarn | 06 - 546 767 34